Rodzaje staplerów chirurgicznych
Współczesna chirurgia w dużej mierze opiera się na precyzji i powtarzalności, co doprowadziło do szerokiego zastąpienia tradycyjnego szycia ręcznego szwem mechanicznym. Stapler chirurgiczny to wyspecjalizowane narzędzie służące do łączenia tkanek za pomocą metalowych lub bioabsorbowalnych klamer, które zazwyczaj zamykają się w kształcie litery „B”. Taka geometria pozwala na zachowanie mikrokrążenia wewnątrz klamry, co redukuje ryzyko martwicy tkanek i sprzyja gojeniu.
Podział według geometrii szwu i mechanizmu działania
Staplery dzieli się przede wszystkim na podstawie kształtu linii szwów, jaką tworzą, oraz tego, czy posiadają wbudowany nóż do przecinania tkanek.
- Staplery liniowe: Tworzą prostą linię szwów, zazwyczaj składającą się z dwóch lub trzech naprzemiennych rzędów klamer. Służą głównie do zamykania światła narządu (np. kikuta oskrzela lub jelita) bez jego przecinania.
- Staplery liniowe tnące: Są wyposażone w nóż przemieszczający się między rzędami klamer, co umożliwia jednoczesne zespolenie i przecięcie tkanki. Są standardem w tworzeniu zespoleń jelitowych typu „bok do boku”.
- Staplery okrężne: Przeznaczone do łączenia narządów o strukturze rurkowej (np. przełyku lub jelita grubego). Urządzenie nakłada okrężne rzędy klamer i wycina centralną część tkanki, tworząc drożną anastomozę. Poprawność działania ocenia się poprzez integralność wyciętych pierścieni tkanki, tzw. „pączków”.
Podział według zastosowania anatomicznego
Staplery są projektowane z myślą o specyficznych właściwościach tkanek różnych narządów:
- Jelitowe: Stosowane w chirurgii przewodu pokarmowego, od przełyku po odbyt.
- Naczyniowe: Nakładają bardzo gęste rzędy małych klamer (wysokość ok. 2,0–2,5 mm), które muszą wytrzymać wysokie ciśnienie krwi.
- Skórne: Służą do szycia skóry, najczęściej przy użyciu zszywek ze stali nierdzewnej. Pozwalają na bardzo szybkie zamknięcie rany, co jest kluczowe w medycynie ratunkowej.
- Urologiczne i proktologiczne: Specjalistyczne urządzenia, takie jak anastomaty do obrzezania (urologia) oraz staplery do hemoroidopeksji metodą Longo (proktologia).
Podział według metody zasilania
Nowoczesna chirurgia odchodzi od modeli manualnych na rzecz systemów zasilanych elektrycznie i zintegrowanych z robotami.
- Staplery manualne: Wymagają od chirurga użycia siły fizycznej do odpalenia, co może prowadzić do drgań końcówki narzędzia.
- Staplery elektryczne: Zasilane bateryjnie, zapewniają stałą prędkość i siłę odpalania. Redukują one ruch końcówki narzędzia, co minimalizuje urazy tkanki i znacząco obniża ryzyko krwawienia z linii szwów.
- Staplery robotyczne i „inteligentne”: Monitorują one kompresję tkanki tysiące razy na sekundę, automatycznie dostosowując parametry strzału lub blokując go, jeśli tkanka jest zbyt gruba lub zbyt cienka.
Podział ładunków do staplerów chirurgicznych
Wybór ładunku staplera (magazynka) zależy od grubości tkanki, co ułatwia system kodowania kolorystycznego.
- Ładunki białe: Najcieńsze klamry (2,5 mm) dla naczyń i tkanek płucnych.
- Ładunki niebieskie: Standardowe (3,5 mm) dla jelita cienkiego i żołądka.
- Ładunki zielone/złote: Grube (3,8–4,5 mm) dla jelita grubego.
- Ładunki czarne: Najgrubsze (5,0 mm) stosowane głównie w chirurgii bariatrycznej.
Większość klamer wykonana jest z tytanu, który jest biokompatybilny i nie zakłóca badania MRI. Istnieją również klamry bioabsorbowalne, które ulegają wchłonięciu po kilku miesiącach.