Co to jest stapler chirurgiczny?
Współczesna chirurgia w dużej mierze opiera się na precyzji i powtarzalności, co doprowadziło do szerokiego zastąpienia tradycyjnego szycia ręcznego szwem mechanicznym. Stapler chirurgiczny to wyspecjalizowane narzędzie służące do łączenia tkanek za pomocą metalowych lub bioabsorbowalnych klamer, które zazwyczaj zamykają się w kształcie litery „B”. Taka geometria pozwala na zachowanie mikrokrążenia wewnątrz klamry, co redukuje ryzyko martwicy tkanek i sprzyja gojeniu. Staplery są nieocenione w laparoskopii i trudno dostępnych miejscach ciała.
Podział według geometrii szwu i mechanizmu działania
Staplery dzieli się przede wszystkim na podstawie kształtu linii szwów, jaką tworzą, oraz tego, czy posiadają wbudowany nóż do przecinania tkanek.
- Staplery liniowe: Tworzą prostą linię szwów, zazwyczaj składającą się z dwóch lub trzech naprzemiennych rzędów klamer. Służą głównie do zamykania światła narządu (np. kikuta oskrzela lub jelita) bez jego przecinania.
- Staplery liniowe tnące: Są wyposażone w nóż przemieszczający się między rzędami klamer, co umożliwia jednoczesne zespolenie i przecięcie tkanki. Są standardem w tworzeniu zespoleń jelitowych typu „bok do boku”.
- Staplery okrężne: Przeznaczone do łączenia narządów o strukturze rurkowej (np. przełyku lub jelita grubego). Urządzenie nakłada okrężne rzędy klamer i wycina centralną część tkanki, tworząc drożną anastomozę. Poprawność działania ocenia się poprzez integralność wyciętych pierścieni tkanki, tzw. „pączków”.
Podział według zastosowania anatomicznego
Staplery są projektowane z myślą o specyficznych właściwościach tkanek różnych narządów:
- Staplery jelitowe: Stosowane w chirurgii przewodu pokarmowego, od przełyku po odbyt.
- Staplery naczyniowe: Nakładają bardzo gęste rzędy małych klamer (wysokość ok. 2,0–2,5 mm), które muszą wytrzymać wysokie ciśnienie krwi.
- Staplery skórne: Służą do szycia skóry, najczęściej przy użyciu zszywek ze stali nierdzewnej. Pozwalają na bardzo szybkie zamknięcie rany, co jest kluczowe w medycynie ratunkowej.
- Staplery urologiczne i proktologiczne: Specjalistyczne urządzenia, takie jak anastomaty do obrzezania (urologia) oraz staplery do hemoroidopeksji metodą Longo (proktologia).
Podział według metody zasilania
- Staplery manualne:
- uruchamiane siłą ręki operatora
- kompresja i strzał zależne od siły nacisku
- brak zasilania zewnętrznego
- Staplery elektryczne:
- napędzane silnikiem elektrycznym
- zautomatyzowany, powtarzalny mechanizm zamykania i strzału
- często wyposażone w kontrolę kompresji tkanki
- Staplery robotyczne
- sterowane z konsoli robota chirurgicznego
- elektryczne, z precyzyjną kontrolą ruchu i kompresji
- stosowane w chirurgii robotycznej
Podział ładunków do staplerów chirurgicznych
Wybór ładunku staplera (magazynka) zależy od grubości tkanki, co ułatwia system kodowania kolorystycznego.
- Ładunki białe: Najcieńsze klamry (2,5 mm) dla naczyń i tkanek płucnych.
- Ładunki niebieskie: Standardowe (3,5 mm) dla jelita cienkiego i żołądka.
- Ładunki zielone/złote: Grube (3,8–4,5 mm) dla jelita grubego.
- Ładunki czarne: Najgrubsze (5,0 mm) stosowane głównie w chirurgii bariatrycznej.
Większość klamer wykonana jest z tytanu, który jest biokompatybilny i nie zakłóca badania MRI. Istnieją również klamry bioabsorbowalne, które ulegają wchłonięciu po kilku miesiącach.
